Het Waddengebied

Wanneer zag u voor het laatst een vallende ster? Zodra het in Nederland donker wordt, gaat overal het licht aan. Daardoor wordt de sterrenhemel steeds meer aan ons oog onttrokken. Het waddengebied is een van de duisterste plekken van Nederland. Dit is een belangrijke kwaliteit van een landschap, voor zowel dier als mens. Zo verstoort kunstlicht het natuurlijke gedrag van bijvoorbeeld vogels en vleermuizen en draagt duisternis bij aan een unieke natuurbeleving voor de mens. Op de wadden zijn er veel meer sterren te zien dan in de randstad. De bereikbaarheid en toegankelijkheid van zo’n duister gebied, zo dicht bij de Randstad, is bijzonder en uniek in de wereld.

Op naar een ‘Dark Sky’

Maar ook in het waddengebied is het ’s nachts niet helemaal donker. Een groot aantal partijen in het Waddengebied neemt maatregelen om bij te dragen aan een Dark Sky Werelderfgoed Waddengebied. Deze maatregelen staan nu overzichtelijk op een kaart. Op Texel bijvoorbeeld vervangt Rijkswaterstaat de verlichting in de veerhaven door LED. Door dimmen en schakelen wordt de lichtsterkte in de rustige nachtelijke uren verminderd. In de haven van Den Helder plaatst Port of Den Helder LED verlichting op de Paleiskade. Bij de keuze van armaturen wordt hierbij gelet op het minimaliseren van uitstraling naar het wad. In Den Oever bracht de gemeente speciale Bird LED verlichting aan op steigers in de haven.

43 partijen tekenden in november 2016 de intentieverklaring Dark Sky Werelderfgoed Waddengebied. Onderdeel van deze intentieverklaring is de inventarisatie van lichtbronnen rond de Waddenzee en het verkennen van mogelijkheden om de lichtuitstoot terug te dringen. De tegenprestatie van de ondertekenaars bestaat uit het bepalen en uitvoeren van één of meerdere maatregelen ter versterking van de duisternis in en om het Waddengebied. Alle partijen, voor zover relevent, hebben nu aangegeven wat ze gaan doen. De maatregelen zijn op kaart gezet en beschreven in een document.

We zijn heel blij met de gemaakte afspraken: dankzij de gezamenlijke betrokkenheid en maatregelen zetten we een stap van grote betekenis in het versterken van de duisternis in het unieke UNESCO Werelderfgoed Waddenzee. We hopen dat dit anderen inspireert en aan te haken en ook bij te dragen aan het versterken van deze mooie kwaliteit van het Waddengebied.

Ook meedoen? U kunt een mail richten aan e.krommendijk@mnh.nl

Intentieverklaring

Het doel van de intentieverklaring is dat duisternis een kernkwaliteit wordt van het hele Waddengebied en een unieke toeristische belevenis van Werelderfgoed Waddenzee. Want als het op de wadden ´s nachts altijd donker is, zal dit ook goed zijn voor het toerisme. De donkere nacht zal een trekpleister zijn voor mensen die op zoek zijn naar een unieke natuurbeleving. Het waddengebied is dan de plek, op een uurtje afstand van de Randstad, waar je nog écht kunt genieten van het volledige spectrum aan nebula´s, sterren en planeten. De intentieverklaring is uitgewerkt in een uitvoeringsprogramma. Onderdelen van het programma zijn onder andere een groot congres in 2018, nachtelijke wandelingen, sterrenschuren, duisternistuinen en pelgrimsroutes. Het doel is uiteindelijk om te komen tot:

  • meer duisternis in het Waddengebied (goed voor mens en dier);
  • betere beleving van duisternis;
  • meer bewustwording over duisternis.

Het volledige uitvoeringsprogramma kunt u hier downloaden.

Meer duisternis in het Waddengebied

In opdracht van het Programma naar een Rijke Waddenzee heeft bureau Clafis een inventarisatie uitgevoerd in het Waddengebied waarbij de huidige lichtuitstoot in kaart is gebracht. De resultaten van deze quickscan lichtuitstoot zijn beschreven in een toegankelijke rapportage per gemeente. De rapportage bevat steeds ook een advies: welke lichthinderbronnen zouden het beste aangepast kunnen worden?

Conform de intentieverklaring die vorig jaar door 43 partijen is ondertekend, worden gesprekken gevoerd met de ondertekenaars om de resultaten van de quick scan toe te lichten zodat de betreffende partij kan bepalen welke maatregel zal worden genomen om de lichtuitstoot terug te dringen.

De rapportages per gemeente kunt u hier downloaden.

Betere beleving en bewustwording van duisternis

Het thema duisternis leeft, het borrelt! Bij bestuurders en bewoners in het Waddengebied. Het is essentieel dat het draagvlak groot is voor vervolgstappen, bij zowel bestuurders, bewoners en ondernemers in het gebied. In deze PowerPointpresentatie ziet u vele voorbeelden van het versterken van de duisternis.

Onderdelen van het programma beleving en bewustwording zijn ondermeer:

  • een groot congres in 2018
  • het ontwikkelen van ‘night gardens’ en starbarns
  • het ontwikkelen van Dark Sky Communities.

Meer informatie over deze onderdelen is te lezen in hoofdstuk 4 van het Uitvoeringsprogramma.

Meer informatie

Meer informatie vindt u op de volgende websites:

* De ondertekenaars van de intentieverklaring: Waddenprovincies, Waddeneilanden, RWS, Ministerie EZ, Ver. Waddenzee Gemeenten (gemeenten vaste wal, Den Helder tot aan gemeente Oldambt),  Coalitie Wadden Natuurlijk (Waddenvereniging, Vogelbescherming Nederland, Landschap Noord-Holland, It Fryske Gea, Stichting Het Groninger Landschap, Stichting WAD, Vereniging Natuurmonumenten, Staatsbosbeheer), Waddenzeehavens, Nationale Parken Waddengebied (Schiermonnikoog, Lauwersmeer en Duinen van Texel), Natuur en Milieufederaties.

Deel op