Gevolgen

Lichtvervuiling heeft verstrekkende gevolgen, zowel voor mens als dier.

Economie

De rol van verlichting wordt vaak niet onderkent omdat verlichting dikwijls een sluitpost op de begroting is. Wat vaak over het hoofd wordt gezien is de hoeveelheid geld dat jaarlijks de duisternis in wordt gestraald. Heeft een gemeente al eens stil gestaan bij het feit dat de verlichting van één kerktoren met een vijftal schijnwerpers jaarlijks zo’n € 700,- aan energie kost? Dat een gemiddelde gemeente jaarlijks duizenden euro’s verspild aan decoratieve verlichting van panden en pleinen voor enkele vroege krantenbezorgers? Datzelfde geldt natuurlijk voor het aanstralen van bedrijfspanden waar vaak een nog grotere hoeveelheid licht en dus geld wordt gebruikt. In Nederland gaan jaarlijks miljoenen euro’s verloren in de duisternis, meestal zonder dat men zich daar bewust van is. Niemand heeft er toch last van… Of toch wel?

Verkeersveiligheid

Grote straten, provinciale wegen en snelwegen worden verlicht om de verkeersveiligheid te vergroten. Tot een bepaald lichtniveau is dit geldig. Er zijn echter situaties waarbij te veel licht zorgt voor onveiligheid. In België zijn bijna twee maal zoveel dodelijke verkeersongelukken als in Nederland, terwijl de verlichting daar hoger is afgesteld en bijna alle snelwegen zijn verlicht. In Frankrijk en Duitsland, waar men spaarzamer omspringt met openbare verlichting, gebeuren procentueel veel minder ongevallen. Ook in Nederland blijkt dat slechts een miniem deel van de verkeersongevallen zich voordoet op onverlichte wegen, zo toonde een studie van Luc Beaucourt aan.

Sociale veiligheid

Goede verlichting vergroot het gevoel van veiligheid waarbij de lichtsterkte er niet toe doet, zo blijkt uit onderzoek. Ook bij een laag lichtniveau voelt men zich veilig. Het Vondelpark in Amsterdam wordt om die reden niet verlicht. Daarnaast is het belangrijk gelijkmatig te verlichten, zodat er geen lichtbanen langs muren van donkerte ontstaan.

Gezondheid

Sinds de komst van de elektrische lamp zijn mensen gemiddeld 1,5 uur korter gaan slapen. Uit laboratoriumexperimenten blijkt dat verstoring van het dag-nachtritme bij de mens negatieve fysieke en psychische gevolgen heeft. Deze verstoring vindt echter pas plaats bij relatief hoge lichtintensiteiten. Hoewel er geen aanwijzingen uit epidemiologisch onderzoek zijn, valt niet uit te sluiten dat buitenverlichting, door verkorting van de avond en nacht, via stress en in combinatie met andere stressfactoren in de leefomgeving, op den duur leidt tot aantasting van de gezondheid.

Ecologie

Hoe verder van de evenaar, dus hoe grotere lichtverschillen, hoe meer de natuur zich richt op het licht als informatiebron. Licht geeft informatie over de tijd en over de plaats van bevinden. In Noord-Europa is het daarom zaak de natuur zo min mogelijk te verstoren met licht.

Een overdaad aan licht verstoort het bioritme van allerlei organismen en kan een heel ecosysteem ontwrichten. Dit heeft allerlei indirecte gevolgen. Veranderingen in de verhouding tussen licht en donker is vaak het natuurlijke signaal voor veranderingen in gedrag, zoals trek- en broedgedrag en voedselzoeken. Verstoring daarvan leidt tot aantasting van de conditie en alertheid.

Sterrenkunde

De Melkweg is in steden in Nederland niet meer te zien. Door de overvloedige verlichting die omhoog schijnt worden de zwakkere sterren overstraald en is de prachtige sterrenhemel onzichtbaar geworden. Veel mensen zien pas voor het eerst een echte sterrenhemel als ze in bijvoorbeeld Zuid-Frankrijk voor hun tentje zitten en omhoog kijken. Jammer dat we dat in Nederland nauwelijks meer kunnen vinden.

Esthetiek

Het besef van de relatie tussen heelal en mens is een belangrijke erfenis die in alle culturen een rol speelt en gespeeld heeft. Helaas is onze westerse cultuur als eerste bezig dit besef van de relatie tussen heelal en mens te verliezen. Vooral in een overbelichte verstedelijkte omgeving heeft het alom aanwezige kunstlicht het nachtelijk duister verdreven.

Bron: Platform Lichthinder

 

Deel op